“Bir Hastane Bölümünün Varlığı Gerçekten Var Mıdır?” – Felsefi Bir Soru ile Başlayan Bir Yolculuk
Bir hastanenin koridorunda yürüdüğünüzü hayal edin. Solunuzda “Dahiliye”, sağınızda “Anestezi”, hemen ilerde “Çocuk Sağlığı” yazıyor. Peki “Gastroenteroloji” kutsal bir harita gibi var mıdır, yoksa sadece bizim beklentimizin bir ürünüdür? Bir felsefeci için bu, epistemolojiyle ilgili bir sorudur: “Nasıl biliriz ki bir şey, gerçekten vardır?” Bunu sorgularken, etik açısından insan sağlığına erişim hakkını, ontolojik açıdan ise “bölüm” kavramının ne demek olduğunu irdelemek, hem düşündürücü hem de insani bir bakış sağlar.
Bu yazıda, Gelişim Hastanesinde gastroenteroloji bölümü var mı sorusunu felsefi bir mercekten ele alacağız. Epistemoloji, etik ve ontoloji perspektifleriyle bu sorunun açtığı insanî ve teorik kapıları aralayacağız.
Gelişim Hastanesi’ne Dair İlk Soru: “Bu Bilgiyi Nereden Biliyoruz?”
Epistemoloji, bilgi kuramıdır: “Bilgimizi neye dayandırıyoruz?”
Gelişim Hastanesi’nin kendi resmi kaynaklarında yayımlanan doktor veya bölüm listelerinde gastroenteroloji bölümüne rastlanmıyor. Resmî medikal kadro listesinde dahiliye, diş hekimliği ve psikolog gibi uzmanlar yer alırken gastroenteroloji uzmanlarının açıkça listelenmediği görülüyor. Bu, doğrudan hastanenin bölüm sayfasında gastroenterolog uzmanlarının yer almamasıyla anlaşılabilir. ([Gelişim International][1])
Ancak, hastaneler zaman içinde yeni bölümler açabilir, uzman kadrolarına gastroenteroloji uzmanını dahil edebilir ya da dahiliye kapsamı altına benzer hizmetleri genişletebilir. Bu belirsizlik, epistemolojik soruyu gündeme getirir: “Bir bölümün varlığını gerçekten nasıl doğrularız?”
– Resmî hastane web sitesinde böyle bir bölüm sayfası yoksa bile
– Hasta yorumlarında veya üçüncü taraf kaynaklarda belirtilen prosedürler olabilir
– Belki de dahiliye uzmanları sınırlı gastroenterolojik işlemleri üstleniyor olabilir
Bu durum, bilgi kuramı bağlamında “kanıtın eksikliği, varlığın reddi midir?” sorusunu gündeme getirir.
Ontolojik Bir Soru: “Gastroenteroloji Bölümü Nedir?”
Ontoloji, varlığın doğasını inceler. Bir “bölüm”, ne zaman gerçekten bir bölüm sayılır?
Bir hastanenin gastroenteroloji bölümü olması, aşağıdaki kriterlerle ilişkilidir:
1. Organize birim olarak tanınması: Resmî bölüm başlığı altında yer alması,
2. Sabit gastroenterolog uzmanları olması,
3. Sindirim sistemi ile ilgili tanı ve tedavi hizmetlerinin ayrı bir birimde sunulması.
Şu anda Gelişim Hastanesi’nin resmi kaynaklarında gastroenteroloji bölümü açıkça belirtilmemektedir. Bu, ontolojik olarak “gastroenteroloji”nin o hastanede adlı bir varlık olarak mevcut olduğunu söylememizi güçleştirir. Bir şeyin “var olması” için isimlendirilmiş ve tanımlanmış olması gerekir.
Bu aynı zamanda başka felsefi bir ikilemi de getirir: “Bir bölüm gerçekten yoksa, o hastanın ihtiyacı gerçekten var olmayacağı anlamına mı gelir?” Elbette olmaz; çünkü çevredeki başka hastanelerin gastroenteroloji hizmetleri mevcuttur.
Etik Perspektif: Sağlık Hizmetine Erişim Hakkı
Etik, doğru ile yanlış arasındaki ilişkiyi inceler. Bir hastanenin bünyesinde bir bölüm olmayışı, o hizmete erişim hakkını ortadan kaldırmaz. Sağlık hizmetine erişim, evrensel bir etik meseledir.
Diyelim ki sindirim sistemiyle ilgili bir sorun yaşıyorsunuz. Gelişim Hastanesi’nde resmi olarak gastroenteroloji bölümü bulunmasa bile, bu tür hizmetler başka hastanelerde sunulmaktadır:
– Bursa’da gastroenteroloji hizmeti sunan çeşitli hastaneler vardır; örneğin uzman gastroenterologların görev yaptığı merkezler mevcuttur. ([doktoruzman.com][2])
– Bu hizmetler, özellikle büyük şehirlerde yaygın olan endoskopi, kolonoskopi gibi tanı ve tedavi yöntemlerini kapsayabilir. ([medicalpark.com.tr][3])
Burada etik soru şudur: “Bir hastane gastroenteroloji bölümü sunmuyorsa, hasta bu hizmete erişemeyecek midir?” Sağlık sistemlerinde bu boşluklar, hastanın mesafe, maliyet ve zaman yükü gibi engellerle yüzleşmesine neden olabilir.
Çağdaş Felsefi Tartışmalar ve Sağlık Hizmetleri
Günümüz felsefi literatüründe sağlık hizmetlerine erişim, özellikle adalet ve eşitlik bağlamında çokça tartışılıyor. John Rawls’un adalet teorisi, toplumdaki eşitsizliklerin en aza indirgenmesi gerektiğini savunur. Buna göre, bir sağlık kurumunun belirli hizmetleri sunmaması, toplumdaki farklı grupları farklı şekilde etkiler.
Rawls’a göre, kaynaklar adil bir şekilde dağıtılmalıdır. Bu perspektiften bakınca:
– Bir hastanenin belirli bir bölümünün olmaması, o hizmete ulaşamayan bireyler için bir adaletsizlik yaratabilir.
– Sağlık sisteminin planlanması, bu tür eşitsizlikleri azaltacak şekilde tasarlanmalıdır.
Bu, sadece gastroenteroloji için değil, tüm uzmanlık alanları için geçerlidir.
Çağdaş Örnekler: Bursa’da Gastroenteroloji Hizmetleri
Bursa’da gastroenteroloji hizmeti sunan birçok kurum ve uzman bulunmaktadır. Örneğin Prof. Dr. Selim Gürel gibi uzmanlar, sindirim sistemi ile ilgili alanlarda hizmet vermektedir. Prof. Dr. Selim Gürel
Başka örnekler de:
– Gastroenteroloji uzmanları Acıbadem Hastanesi’nde görev yapar. ([acibadem.com.tr][4])
– Bursa’daki devlete ait ve özel hastaneler de gastroenteroloji birimleri sunar.
Bu örnekler, bir hastanenin gastroenteroloji bölümü olmayışının, o hizmetin toplumda hiç var olmadığı anlamına gelmediğini gösterir.
Sonuç: Varoluş, Bilgi ve Etik Kesişiminde Bir Mesaj
Sonuç olarak, Gelişim Hastanesinde resmî olarak gastroenteroloji bölümü yok gibi görünmektedir (resmî listelerde belirtilmemektedir). ([Gelişim International][1]) Ancak bu, gastroenterolojik hizmetlere erişimin toplumda mevcut olmadığı anlamına gelmez. Epistemolojik olarak “bilmeyi” sorgularken, ontolojik olarak “varlık” kavramını tartışırken ve etik olarak “erişim hakkını” düşündüğümüzde, sağlık hizmetlerine ulaşımın daha geniş toplumsal bağlamda önemli olduğunu görürüz.
Son bir felsefi soru ile bitirelim:
Bir hizmetin adı yoksa, o hizmet gerçekten yok mudur — yoksa yalnızca bizim adlandırma biçimimiz mi eksiktir?
Senin deneyimin ne? Sağlık sisteminde bir bölümün yokluğu seni nasıl etkiledi? Bu tür sorulara yanıt aramak, yalnızca teorik bir tartışma değil, aynı zamanda insanî bir arayışın da parçasıdır.
[1]: “DOKTORLAR – Gelişim International”
[2]: “Bursa Gastroenteroloji Doktorları – Ücretsiz Randevu Al | DoktorUzman.com”
[3]: “Gastroenteroloji – Medical Park Hastaneler Grubu”
[4]: “Gastroenteroloji Doktorları – Acıbadem Sağlık Grubu”