Sosyal İçerme Ne Demek?
İzmir’de yaşayan, kahkahalarla dolu bir arkadaş grubunun içinde “Sosyal içerme” nedir diye sorsanız, önce herkes birbirine bakar. Çünkü ben bile, bu terimi ilk duyduğumda “Sosyal içerme ne demek? Haa, sosyal medya içerik üreticisi olmanın yeni adı mı?” gibi bir soru geçirmiştim aklımdan. Ama hayır, durum öyle değilmiş. O yüzden şimdi biraz ciddileşip, bu meseleyi hem eğlenceli hem de öğretici bir şekilde açmaya çalışacağım. Tabii, yine her şeyde olduğu gibi kendimle dalga geçerek!
Sosyal İçerme: Hepimiz Birlikte!
Beni tanıyanlar bilir, arkadaşlarım genelde hayatı mizahla, esprilerle, biraz da absürtlükle yaşar. Bir kere de bir arkadaşım, “Sosyal içerme”nin aslında yeni bir diyet programı olduğunu söylemişti! “İçeri gir, biraz ye, bolca sohbet et, sonra dışarıda sosyal ol!” gibi bir şeydi. Tabii, bunun da içinde gizli bir öğreti vardı: Yani, içeride olmak bile bazen ne kadar önemli değil mi? Ama asıl mesele şu: Sosyal içerme, öyle arkadaşlar arasında şaka konusu yapılacak bir şey değil. Şaka bir yana, ciddi bir kavram ve gerçekten herkesin hayatına dokunabilecek bir şey.
Sosyal içerme, basitçe anlatmak gerekirse, toplumda daha önce dışlanmış, ya da kenarda bırakılmış grupların, yani yaşlıların, engellilerin, göçmenlerin, kadınların, çocukların veya azınlıkların, toplumsal hayata dahil edilmesi sürecidir. Tabii, bu sadece teorik bir şey değil. Gerçekten herkesin eşit fırsatlara sahip olmasını sağlamak amaçlanıyor. Yani, “Sosyal içerme ne demek?” diye soranlar için, kelimeyi biraz açalım: Toplumun dışladığı kesimlerin de toplumda yer bulması, onlara eşit fırsatlar sunulması demek.
Sosyal İçerme ve Ben: Bir Dostluk Hikâyesi
Bazen sosyal içerme, öyle büyük kavramlarla karşımıza çıkar ki, insan hayatına dokunduğunun farkına varamazsınız. Tıpkı şu hikâyede olduğu gibi: Geçenlerde eski okul arkadaşlarımla bir araya geldik. Aramızda biraz “gerginlik” vardı, çünkü bir arkadaşımız, tam 5 yıldır evde kalıp bilgisayar oyunu oynayan ve dışarıda sosyal aktivitelerde yer almayan biri haline gelmişti. Bir gün, “Gel, sen de bizimle çık” dedik. O da “Hayır ya, ben evde kalayım, siz eğlenin” dedi. İşte tam o anda iç sesim şöyle fısıldadı: “Evet, sosyal içerme de tam olarak burada devreye giriyor.”
Sosyal içerme o kadar önemli bir kavram ki, bazen insanın aklına gelmesi bile zor. Ama işte orada, arkadaşımın evde yalnız kalması, toplumsal hayattan bir parça olamaması, aslında sadece bir bireyin değil, genel olarak sistemin de bir yansımasıydı. Hani, bazen düşünürsünüz ya “Benim için de mi bir şeyler yapılıyor?” diye. İşte sosyal içerme, bu soruya cevap arayan bir şey.
“Sen de bizimle gel, dışarıda tanıştığın insanlardan bir şeyler öğrenirsin!” dedik. Sonra ne oldu? Arkadaşımız geldi, sohbet etti, yeni insanlarla tanıştı, hatta birinin yeni iş yerinde şansını denedi. Hepimiz daha mutlu olduk, o da. Şimdi, ona dönüp bakınca, ne kadar önemli bir şey yapmışız gibi hissediyorum. Ama neyse ki, bunu bir yere not almadım çünkü bir daha ne zaman sosyal içerme yapmam gerekirse, o anda birileri daha beni dışlamasın diye korkarım. Yani, herkesin farkında olduğu bir şey aslında bu: Sosyal içerme, sadece başkalarına değil, kendimize de yapılmalı.
Sosyal İçerme, En Basit Haliyle
Sosyal içerme ne demek? Hadi biraz daha somutlaştıralım. Bunun için bir örnek verelim:
Kahramanımız Ahmet: Kendisi bir zamanlar İzmir’de en gözde kafelerde takılan, sosyal hayatı çok seven, herkesin “Sosyal içerme uzmanı” olarak bildiği bir adam. Ahmet’in hayatı bir anda değişti. Yani, bu kadar sosyal insan bir anda evine kapanınca, sadece oyun oynayıp, telefonla sürekli “Nasılsınız, millet?” mesajı atınca, “Sosyal içerme” de aklına geldi. Çünkü birden yalnız kalmıştı. Şimdi, Ahmet için bu kavram çok anlamlı oldu: “Beni de dahil edin!” dedi. Gerçekten de dışlandığını fark etti. Sadece sanal dünyada bir varlık olmanın da bir sonu vardı.
Şimdi, hepimiz Ahmet gibi zaman zaman dışarıda tek başına kalmış olabiliriz. Ya da bazı arkadaşlarımız, yalnız başlarına kahve içmeye, sinemaya gitmeye korkabilir. Onlara bakıp, “Ne var canım, bir kahve iç, dışarıda sohbet et!” demek kolay olabilir. Ama işte, sosyal içerme, bir insanın yalnız kalmasının önüne geçebilmek için gerçekten önemli bir şey.
Sosyal İçerme ve Toplumda Birlik
Sosyal içerme aslında, bir toplumda birlik olmanın ve herkesin kendini değerli hissetmesinin bir yolu. Bugün size sosyal içerme hakkında yazarken, aslında kendimi de dışarıda hissediyorum. Çünkü bazen düşünürüm: “Bu kadar yazı yazıyorum, acaba gerçekten herkes okuyacak mı? Acaba birilerine hitap edebiliyor muyum?” İşte bu da sosyal içerme meselesiyle alakalı. Ne kadar dışarıda, kalabalıklarda olursanız olun, yine de bazen yalnız hissedebilirsiniz. Ama bu yalnızlık, dışlanmakla ilgili değil. Bazen, kimseye ait olmamak da bir çeşit içerme şeklidir.
Sosyal içerme o kadar geniş bir kavram ki, sadece bir insanın değil, toplumsal yapının da dışlanmaması gerektiğini anlatır. Hepimizin farklı hayat hikâyeleri vardır, ama bunların hepsi toplumsal bir yapının parçasıdır. Ahmet gibi insanlar, dışarıda sosyal hayatın tadını çıkarırken, bir başkası da o hayata nasıl dahil olabilir? İşte bu yüzden sosyal içerme, sadece bir insanın değil, toplumun bütün bireylerini kapsayan bir süreçtir.
Sonuç: Sosyal İçerme Birlikte Var Olmaktır
Sonuç olarak, sosyal içerme bir anlamda, toplumun her bireyinin yerini bulabilmesi, kendini değerli hissedebilmesi ve birlikte var olabilmesidir. Öyle ya, herkesin yeri vardır ve sosyal içerme, toplumda bir kişi dahi dışlanmadan herkesin eşit fırsatlar bulabilmesini sağlar. Hepimizin aslında başkalarına ihtiyacı olduğu gibi, başkalarına da bizler gerekebiliriz. Bu yazıyı okuyan herkesin de farkına varması gereken bir şeydir.
Sosyal içerme ne demek? Hep birlikte, dışlanmadan yaşamak demek. Ahmet’in tek başına takıldığı o anı düşünün: “Hayat bu kadar kolay olamaz!” Ama tam da bu yüzden, herkesin bir şekilde içerilmesi gerekiyor. Ya da belki de… içerilmeli!
Sitemizden Önerilen: Gilly ne demek ?